Nadia Tuéni Lübnan asıllı Fransız yazar, şair ve aynı zamanda 1973 Fransa akademisi odülü sahibi. Yazar ve diplomat, dürzi bir topluluğun mensubu olan baba ve Fransız bir annenin kızı olarak 1935 senesinde Lübanın Baakline şehrinde dünyaya gelir. Her iki kültürün diline olan hakimiyeti, iki farklı dünya ve kültür arasında kendini kolayca ifade etme özgürlüğü tanır yazara.
Önce Besançon rahibeleri talebesi daha sonra laik Fransa misyonerleri öğrencisi olur. Tahsilini Atina Fransız lisesinde devam eder, ki o vakit babası büyük elçidir. Ardından Saint Joseph üniversitesinin hukuk fakültesine kaydını yaptıran Nadia Tueni, 1954 senesinde Ghassan Tueni ile hayatını birleştirince eğitimine ara vermek zorunda kalır. Eşi gazeteci ve Beyrut ta milletvekilidir daha sonra 1977 ve 1982 seneleri arasında Lübnan’ın Birleşmiş Milletler büyük elçisi olarak görev yapar.

1955 doğumlu kızı Nayla yedi yaşında kanser sonucu hayatını kaybedince, Nadia Tueni yaşadığı dramı edebî bir dille kaleme alır ve ilk şiirsel deneyimi ’Sarışın metinleri’ 1963 te Beyrut ta yayımlar.

1965 senesinde kızının yakalandığı hastalığa yakalanır, fakat yazmaya devam eder ve Pariste ikinci eserini yayımlar.

1967 de Lübnan gazetesi ‘Le jour’un (gün) edebî editörü olur ve çeşitli Arap ve Fransız yayın kuruluşları ile işbirliği yapar.

Haziran 1983 te kızını öldüren hastalık yüzünden Beyrut’ta hayata veda eder.



***


EN MONTAGNE LIBANAISE
Se souvenir - du bruit du clair de lune,
lorsque la nuit d'été se cogne à la montagne,
et que traîne le vent,
dans la bouche rocheuse des Monts Liban.
Se souvenir - d'un village escarpé,
posé comme une larme au bord d'une paupière;
on y rencontre un grenadier,
et des fleurs plus sonores
qu'un clavier.

Se souvenir - de la vigne sous le figuier,
des chênes gercés que Septembre abreuve,
des fontaines et des muletiers,
du soleil dissous dans les eaux du fleuve.

Se souvenir - du basilic et du pommier,
du sirop de mûres et des amandiers.

Alors chaque fille était hirondelle,
ses yeux remuaient, comme une nacelle,
sur un bâton du coudrier.

Se souvenir - de l'ermite et du chevrier,
des sentiers qui mènent au bout du nuage,
du chant de l'Islam, des châteaux croisés,
et des cloches folles, du mois de juillet.

Se souvenir - de chacun, de tous,
du conteur, du mage, et du boulanger,
des mots de la fête, de ceux des orages,
de la mer qui brille comme une médaille,
dans le paysage.

Se souvenir - d'un souvenir d'enfant,
d'un secret royaume qui avait note âge;
nous ne savions pas lire les présages
dans ces oiseaux morts au fond de leurs cages,
sur les Monts Liban.

Nadia Tuéni


***


Lübnan Tepeleri
Nadia Tuéni

Hatırlamak-dağa çarpan yaz gecesini ve
parlayan sesini dolunayın
Lübnan Tepeleri’nin taşlı ağzında
eğlenen rüzgarı.
Hatırlamak-yamaçta bir kasabayı
patlayan nar ağacı ve klavyeden gürültülü
çiçeklerle karşılaşmayı;
göz ucunda damla gibi.

Hatırlamak-incir ağacına sarılı sarmaşığı,
eylülün suladığı çatlak meşeyi
katır çobanlarını ve çeşmeleri
nehrin sularında eriyen güneşi.

Hatırlamak-fesleğeni, elma
ya da badem ağacını, dut şerbetini

hâlâ güvercin olan o genç kızların
fındık dalına asılı
urgan gibi sallanan gözlerini.

Hatırlamak-ermişi ve keçi çobanını,
o patikaları bulutun ucuna varan
İslam’ın şarkısını, haçlı şatoları
ve çılgın çanlarını Temmuz’un.

Hatırlamak-her birini, her şeyi
masalcı, büyücü ve fırıncıyı
şölene ait her kelimeyi ve fırtınayı
manzaranın ortasında
madalyon gibi parlayan denizi.

Hatırlamak- yaşı olmayan krallığın sırrını;
o çocukluk hatırasını
Lübnan Tepeleri’nde
okumayı bilmiyorduk
kafesteki ölü kuşların mesajlarını.


Fransızcadan çeviri : Senem Zeynep Uysal